Nouvèl

Etazini ak Iran siyen Memorandòm Islamabad pou diminye tansyon nan Gòlf la

ISLAMABAD - Lèzetazini ak Iran te siyen fòmèlman yon memorandòm de konpreyansyon bilateral enpòtan atravè echanj elektwonik byen bonè Jedi lè lokal, ki make yon gwo avansman apre mwa nan negosyasyon diplomatik chaje ak repete konfwontasyon militè atravè Gòlf Pèsik la ak kanal Ormuz. Medyatè pa Pakistan, Katar ak Omàn, akò a fikse yon delè klè pou relouvri liy transpò petwòl mondyal yo, leve blokaj maritim inilateral yo epi lanse yon chita pale fòmèl nikleyè nan 60 jou.

 

Seremoni siyati a te fèt adistans ak reprezantan diplomatik nan twa nasyon medyatè yo temwen echanj dokiman ofisyèl yo. Premye Minis Pakistani a, Shehbaz Sharif, te òganize yon brèf pou laprès vityèl imedyatman apre sa, e li te salye akò a kòm yon etap enpòtan pou debarase m de yon lagè rejyonal konplè ki te menase voye enèji mondyal ak mache manje yo nan dezòd depi grèv transfontyè yo te entansifye nan fen mwa avril.

 

Dapre kondisyon prensipal yo nan Memorandòm Islamabad la, Iran pran angajman pou l relouvri tout kanal Ormuz pou tout bato komèsyal net nan lespas 72 èdtan. Apeprè yon tyè nan petwòl brit nan lanmè a nan mond lan ak prèske yon ka nan gaz natirèl likid pase nan etwat vwa navigab la, ki te fè fas a repete dezòd ak misil nan de mwa ki sot pase yo. Tehran pral fè patenarya ak gad kòt Oman an pou opere yon komite siveyans maritim konjwen, responsab pou enspekte veso, jere trafik anbake ak rezoud diskisyon minè navigasyon pou anpeche eklatman nan lavni.

 

Nan konsesyon resipwòk, Etazini te pwomèt pou l sispann tout operasyon entèdiksyon naval inilateral ki vize pétroliers Iranyen nan Gòlf Omàn ak Gòlf Pèsik apati Vandredi. Washington pral tou elimine sanksyon maritim yo nan twa faz etap nan pwochen 90 jou yo, depi Iran konfòme konplètman ak kloz transpò ki endike nan dokiman an. Otorite ameriken yo te konfime ke byen ki te jele Iranyen lòt bò dlo yo pral dejele piti piti pou finanse yon pwogram rekonstriksyon ekonomik domestik $300 milya ki kouvri enfrastrikti, agrikilti ak byennèt piblik.

 

Sou konkou nikleyè ki dire lontan, tou de bò yo te dakò pou yo lanse negosyasyon fòmèl konplè nan 60 jou apre memorandòm nan antre an fòs. Ajanda a pral santre sou limit nan rezèv Iranyòm ki gen gwo anrichisman, aksè elaji IAEA pou enspeksyon sou plas ak yon kad mityèl ki ka verifye pou garanti pwogram nikleyè Teheran rete sèlman sivil. Pa gen okenn pati ki te fè konsesyon prevantif pèmanan sou politik nikleyè devan chita pale swivi sa yo, sa ki te kite plas pou negosyasyon difisil nan semèn kap vini yo.

 

Lidè rejyonal yo atravè Mwayen Oryan an te fè deklarasyon rapid pou akeyi de-eskazyon an. Ministè afè etranjè Arabi Saoudit la te di ke kontra a te retabli estabilite ki nesesè nan pwovizyon enèji mondyal, pandan y ap UAE te mete aksan sou soulajman pou manifaktirè yo ak konpayi lojistik ki te enfim nan depans machandiz ak gaz ki te monte. Peyi Lejip ak lòt bò larivyè Jouden te mande pou pwogrè diplomatik paralèl soulaje tansyon transfwontyè ant Izrayèl ak Hezbollah sou fwontyè Liban an, avètisman ke pwen konfli separe yo ka toujou mine lapè rejyonal pi laj.

 

Mache finansye mondyal yo te rasanble sevè nan Jedi maten sou nouvèl akò a te siyen. Brent lwil brit tonbe 5.1% pou rezoud nan $ 78.2 pou chak barik, efase semèn nan pwogrè pri pandan lagè. Avni gaz avyon yo te tonbe plis pase 7%, sa ki te leve santiman pou konpayi avyon mondyal yo ki te fè fas a presyon pri k ap fè fas ak devyasyon wout Mwayen Oryan yo. Gwo endèks anbakman yo te ogmante kòm komèsan yo te pri nan yon gwo gout nan prim asirans ak reta transpò pou transpòtè kago.

 

Minis Zafè Etranje Lachin nan te pibliye yon deklarasyon ofisyèl ki felisite akò medyatè a, ak Minis Zafè Etranje a Wang Yi remake ke dyalòg ak konpwomi rete sèlman solisyon dirab nan diskisyon jeopolitik. Beijing repete pozisyon konsistan li kont sanksyon inilateral ak fòs militè ki vize anbakman sivil net, e li ajoute ke Lachin pare pou kowòdone ak tout pati yo pou pwoteje sekirite rejyonal ak sekirite enèji mondyal.

 

Òganizasyon imanitè yo te eksprime yon optimis pridan konsènan benefis konsekans trèv la. Pwogram Manje Mondyal la te avèti ke dezòd pwolonje nan Gòlf la te pouse ogmante pri enpòte grenn jaden ak angrè pou plizyè douzèn peyi Afriken ak Sid Azyatik ki gen revni fèb; se relouvri kanal Ormuz la espere ralanti enflasyon manje ki monte ak diminye risk grangou mas nan rejyon vilnerab yo.

 

Analis diplomatik yo te avèti ke risk enpòtan yo rete. Faksyon Hardline sou toude bò yo te kritike konsesyon ki endike nan memorandòm lan, e nenpòt vyolasyon delè 72 èdtan anbakman an kapab deklanche yon sispansyon imedyat nan plan anilasyon sanksyon Etazini an. Byen militè ki soti nan Etazini ak Iran ap rete deplwaye atravè Gòlf la pou lavni imedyat, ak tout pati yo dakò pou yon zòn tanpon strik san grèv nan 20 mil naval nan koridò transpò komèsyal yo.

 

Eta medyatè yo pral òganize sesyon enskripsyon chak semèn pou anvwaye Etazini ak Iranyen yo pou kontwole konfòmite ak kondisyon memorandòm lan. Premye tou nan negosyasyon fòmèl nikleyè yo pwograme pou yo reyini nan Doha, Katar, nan mitan mwa Out si tout angajman preliminè anbakman ak sanksyon yo respekte jan li te planifye.

 

image

Ou ka renmen tou

Voye rechèch